22Th6
AI PHẢI TRẢ NỢ THAY NGƯỜI ĐÃ MẤT?
Nhiều trường hợp người vay tiền chưa trả được nợ của mình thì qua đời, khi đó người cho vay không biết phải đòi nợ ai dẫn đến đòi sai, đòi nhầm, đòi vượt quá số tiền vì bản thân cho rằng là như vậy rồi dẫn đến kiện tụng không đáng có giữa các bên. Vậy khi người đã mất thì chủ nợ phải đòi nợ ai? Chủ nợ có thể đòi trong phạm vi nào?
1. Nghĩa vụ của người vay tiền
Điều 466 Bộ luật Dân sự quy định bên vay có nghĩa vụ trả tiền, theo đó nếu bên vay vay tài sản là tiền thì phải trả đủ tiền khi đến hạn, trong trường hợp là vay có lãi thì bên vay phải trả cả khoản lãi theo thoả thuận, nếu quá hạn thì phải trả lãi quá hạn.
Trong trường hợp bên vay không trả tiền có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự với tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản quy định tại Điều 175 Bộ luật Hình sự, tuỳ vào khung hình phạt có thể bị phạt tù tới 20 năm tù và phạt tiền đến 100 triệu đồng.
2. Người vay tiền đã mất thì đòi nợ ai
Nghĩa vụ trả nợ là thế nhưng khi người vay tiền đã mất thì chủ nợ biết đòi ai? Trong trường hợp này, pháp luật quy định như sau:
Điều 615 Bộ luật Dân sự quy định: “Những người hưởng thừa kế có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ tài sản trong phạm vi di sản do người chết để lại, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.”
Như vậy, những người thừa kế có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ tài sản cho người đã mất ấy, như nghĩa vụ trả nợ, trả lãi, trả lãi chậm trả,…mà khi người đã mất lúc còn sống chưa thực hiện được.
Tuy nhiên, người nhận thừa kế chỉ có nghĩa vụ trả nợ trong phạm vi di sản mà họ nhận được chứ không phát sinh thêm, nghĩa là chủ nợ không thể đòi nợ của một người thừa kế vượt quá phạm vi thừa kế của họ, trừ khi có thoả thuận khác như những người thừa kế thống nhất một người trả nợ,…
3. Không muốn trả nợ thì không nhận thừa kế có được không?
Có nhiều trường hợp vì không muốn trả nợ mà những người thừa kế từ chối quyền thừa kế của họ bằng việc từ chối nhận di sản vì nhiều lý do như khoản vay quá lớn hay không muốn phải gánh nợ,….
Để giải quyết vấn đề này, Luật đã quy định người thừa kế có quyền từ chối nhận di sản, trừ trường hợp việc từ chối nhằm trốn tránh việc thực hiện nghĩa vụ tài sản của mình đối với người khác mà trong trường hợp này nhằm trốn tránh nghĩa vụ trả nợ, đảm bảo quyền và lợi ích cho bên cho vay.
Như vậy, bên cho vay không cần lo lắng quá nhiều về số tiền cho vay của mình sẽ bị mất đi khi người vay chết bởi những người thừa kế sẽ có trách nhiệm với khoản vay đó. Tuy nhiên trong trường hợp người thừa kế từ chối nhận di sản thì bên cho vay cũng không thể đòi người thừa kế được, trong trường hợp đó, phần di sản mà họ từ chối sẽ được sử dụng để thực hiện nghĩa vụ trả nợ cho bên cho vay.
4. Một số câu hỏi của khách hàng
? Làm thế nào để xác định được người thừa kế từ chối vì lý do khác chứ không phải lý do trốn tránh thực hiện nghĩa vụ?
Khi muốn từ chối nhận di sản, người thừa kế phải lập thành văn bản, trong đó sẽ phải nêu rõ lý do từ chối nhận di sản của người thừa kế, vì vậy có thể căn cứ vào lý do đó để biết được người người thừa kế từ chối di sản vì lý do gì.
? Khi nhận thấy dấu hiệu cho rằng người thừa kế từ chối di sản để trốn tránh nghĩa vụ trả nợ cho tôi, tôi phải làm gì?
Bộ luật Dân sự năm 2015 không quy định văn bản từ chối nhận di sản phải công chứng nghĩa là văn bản từ chối nhận di sản đó sẽ được xem xét khi khai nhận di sản. Do đó nếu có dấu hiện cho rằng người thừa kế từ chối nhận di sản để trốn tránh nghĩa vụ mà lý do đó được ghi trong văn bản từ chối nhận di sản thì sẽ không được chấp nhận.
Trong trường hợp trong văn bản từ chối không thể hiện điều đó mà bạn thấy được khi tiếp nhận thông tin từ nơi khác thì bạn có thể yêu cầu họ thực hiện nghĩa vụ, trong trường hợp không thể yêu cầu được thì có thể khởi kiện ra toà nhưng điều này sẽ có nhiều khó khăn trong việc thu thập chứng cứ chứng minh và cũng khó trong việc xác định có thực sự người thừa kế từ chối nhận di sản để trốn tránh nghĩa vụ trả nợ hay không.
Với bề dày kinh nghiệm của mình, Luật Huy Hoàng tự hào là đơn vị thực hiện tư vấn các vấn đề liên quan đến thừa kế di sản, thực hiện các thủ tục chia nhận thừa kế nhanh và tiết kiệm chi phí nhất cho khách hàng.
