THỦ TỤC TUYÊN BỐ MỘT NGƯỜI BỊ HẠN CHẾ NĂNG LỰC HÀNH VI DÂN SỰ

Người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự sẽ có những chế độ pháp luật áp dụng riêng để đảm bảo tốt nhất quyền và lợi ích hợp pháp của họ, vậy như nào thì được coi là người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự?

1. Người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự là như thế nào?

Hạn chế năng lực hành vi dân sự là tình trạng chủ thể quan hệ pháp luật dân sự không thể tự mình xác lập, thực hiện quyền, nghĩa vụ dân sự.

Khác với mất năng lực hành vi dân sự đối tượng của hạn chế năng lực hành vi dân sự không phải là người bị tâm thần hoặc mắc bệnh khác không thể nhận thức, làm chủ được hành vi mà là người nghiện ma túy, nghiện các chất kích thích khác dẫn đến phá tán tài sản của gia đình theo quy định tại Bộ luật Dân sự năm 2015.

2. Điều kiện để tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự

Người có quyền yêu cầu: Chủ thể có quyền yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự là những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan như cha, mẹ, vợ, chồng, con,…hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan.

Người có quyền tuyên bố: Chủ thể có quyền tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự là Toà án, đồng thời cũng là chủ thể có quyền quyết định người đại diện theo pháp luật của người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự và phạm vi đại diện.

Điều kiện về người được tuyên bố bị hạn chế năng lực hành vi dân sự: Người nghiện ma tuý, nghiện các chất kích thích khác dẫn đến phá tán tài sản của gia đình. Điều kiện này nhấn mạnh việc nghiện các chất kích thích, bao gồm ma tuý và hậu quả phải là phá tán tài sản gia đình.

Chất ma tuý thường được chia thành ba nhóm là chất gây kích thích thần kinh dễ gây nghiện, chất gây ức chế thần kinh dễ gây nghiện và chất kích thích, ức chế thần kinh sử dụng nhiều lần mới gây nghiện. Cá nhân nghiện ma tuý hoặc các chất kích thích khác phải được xác định dựa trên kết quả giám định được ghi nhận theo quy định pháp luật hiện hành.

Hậu quả của việc nghiện này phải là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến “phá tán tài sản gia đình”. Phá tán thường được hiểu làm cho “tan nát” hết về mặt của cải. Đối với phá tán tài sản gia đình có thể hiểu làm cho khối tài sản gia đình bị hao hụt nghiêm trọng, không còn đảm bảo sự ổn định trong đời sống sinh hoạt hàng ngày của người thân của người nghiện. Để dẫn đến hậu quả này, người nghiện ma tuý, các chất kích thích khác có thể tham gia các giao dịch để bán tài sản, giao dịch khác làm cho khối tài sản gia đình bị giảm sút nghiêm trọng, thậm chí không còn tài sản nào cho gia đình.

3. Trình tự thủ tục yêu cầu tuyên bố một người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự

Bước 1: Người có quyền, lợi ích liên quan, cơ quan, tổ chức hữu quan có quyền yêu cầu Tòa án tuyên bố một người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự theo quy định của pháp luật. Hồ sơ gồm:

– Đơn yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự theo mẫu;

– Bản kết luận của cơ quan chuyên môn có thẩm quyền và các chứng cứ khác để chứng minh người bị yêu cầu nghiện ma tuý, các chất kích thích khác. Nếu không có kết luận của cơ quan chuyên môn có thẩm quyền, thì có thể yêu cầu Tòa án trưng cầu giám định).

– Tài liệu, chứng cứ chứng minh người yêu cầu là người có quyền yêu cầu               

– Giấy khai sinh, CMND, căn cước công dân, hộ chiếu, hộ khẩu, giấy đăng ký kết hôn, của người bị yêu cầu tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự.

– Tài liệu chứng minh hậu quả của việc nghiện ma tuý, các chất kích thích khác khiến cho gia đình lâm vào cảnh táng gia bại sản.

Bước 2: Thụ lý đơn yêu cầu:

– Thông báo cho người yêu cầu về việc nộp lệ phí trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày nhận được thông báo nộp lệ phí, trừ trường hợp người đó được miễn hoặc không phải nộp lệ phí theo quy định của pháp luật về phí, lệ phí;

– Tòa án thụ lý đơn yêu cầu khi người yêu cầu nộp cho Tòa án biên lai thu tiền lệ phí yêu cầu giải quyết việc dân sự;

– Trường hợp người yêu cầu được miễn hoặc không phải nộp lệ phí thì Thẩm phán thụ lý việc dân sự kể từ ngày nhận được đơn yêu cầu;

– Trong thời hạn 03 ngày làm việc, kể từ ngày thụ lý đơn yêu cầu, Tòa án phải thông báo bằng văn bản cho người yêu cầu, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến việc giải quyết việc dân sự, cho Viện kiểm sát cùng cấp về việc Tòa án đã thụ lý đơn yêu cầu.

Bước 3: Chuẩn bị xét đơn yêu cầu

Trong thời hạn chuẩn bị xét đơn yêu cầu là 01 tháng, theo đề nghị của người yêu cầu, Tòa án có thể trưng cầu giám định sức khỏe, bệnh tật của người bị yêu cầu tuyên bố bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc giám định pháp y tâm thần đối với người bị yêu cầu tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi. Trong trường hợp này, khi nhận được kết luận giám định, Tòa án phải ra quyết định mở phiên họp để xét đơn yêu cầu.

– Tòa án phải gửi ngay quyết định mở phiên họp giải quyết việc dân sự và hồ sơ việc dân sự cho Viện kiểm sát cùng cấp để nghiên cứu. Viện kiểm sát phải nghiên cứu trong thời hạn 07 ngày, kể từ ngày nhận được hồ sơ; hết thời hạn này, Viện kiểm sát phải trả hồ sơ cho Tòa án để mở phiên họp giải quyết việc dân sự;

– Tòa án phải mở phiên họp để giải quyết việc dân sự trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày ra quyết định mở phiên họp.       

Bước 4: Ra quyết định tuyên bố một người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự

Tòa án có thể chấp nhận hoặc không chấp nhận đơn yêu cầu. Trường hợp chấp nhận đơn yêu cầu thì Tòa án ra quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự.

Với bề dày kinh nghiệm của mình, Luật Huy Hoàng tự hào là đơn vị thực hiện thủ tục đăng ký bản quyền logo nhanh và tiết kiệm chi phí nhất cho khách hàng.

LUẬT HUY HOÀNG

📞 Điện thoại:  0944580222

📧 Email: tuvan@luathuyhoang.vn

🌐 Website: https://luathuyhoang.vn/

🏘️ Địa chỉ:  Tầng 2, LK05 – Khu đô thị 54, ngõ 85 Hạ Đình, phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội