12Th6
TỘI HIẾP DÂM NGƯỜI DƯỚI 16 TUỔI THEO QUY ĐỊNH TẠI ĐIỀU 142 BLHS 2015
Tình hình tội phạm hiện nay đang diễn ra theo nhiều chiều hướng phức tạp, đặc biệt là tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi đang ngày một ra tăng. Vậy pháp luật hình sự xử phạt người phạm tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi như thế nào, hãy cũng Luật Huy Hoàng tìm hiểu qua bài viết sau:
1. Quy định về Tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi tại Điều 142 BLHS 2015
Hiếp dâm là hành vi dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc lợi dụng tình trạng không thể tự vệ được của nạn nhân hoặc thủ đoạn khác giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác trái với ý muốn của nạn nhân
Điều 142 BLHS 2015 sửa đổi bổ sung 2017 (sau đây gọi tắt là BLHS 2015) quy định cụ thể về tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi như sau:
“Điều 142. Tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi
1. Người nào thực hiện một trong các hành vi sau đây, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm:
a) Dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc lợi dụng tình trạng không thể tự vệ được của nạn nhân hoặc thủ đoạn khác giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi trái với ý muốn của họ;
b) Giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người dưới 13 tuổi.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm:
a) Có tính chất loạn luân;
b) Làm nạn nhân có thai;
c) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60%;
d) Gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân từ 11% đến 45%;
đ) Đối với người mà người phạm tội có trách nhiệm chăm sóc, giáo dục, chữa bệnh;
e) Phạm tội 02 lần trở lên;
g) Đối với 02 người trở lên;
h) Tái phạm nguy hiểm.
3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù 20 năm, tù chung thân hoặc tử hình:
a) Có tổ chức;
b) Nhiều người hiếp một người;
c) Phạm tội đối với người dưới 10 tuổi;
d) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên;
đ) Gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân 46% trở lên;
e) Biết mình bị nhiễm HIV mà vẫn phạm tội;
g) Làm nạn nhân chết hoặc tự sát.
4. Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.”
2. Cấu thành tội phạm
Khách thể của tội phạm
Tội phạm này xâm phạm quyền bất khả xâm phạm về tình dục, danh dự và nhân phẩm của người dưới 16 tuổi. Trong nhiều trường hợp tội phạm còn xâm hại đến sức khỏe của người dưới 16 tuổi và ảnh hưởng xấu đến trật tự an toàn xã hội.
Chủ thể của tội phạm
Chủ thể của tội phạm là người từ đủ 14 tuổi trở lên và cá năng lực trách nhiệm hình sự.
Mặt chủ quan của tội phạm
Tội phạm thực hiện hành vi phạm tội với lỗi cố ý trực tiếp.
Mặt khách quan của tội phạm
Hành vi khách quan
– Dùng vũ lực:
+ Hành vi dùng vũ lực là nhằm giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người bị tấn công. Thường là dùng sức mạnh vật chất như: Vật lộn, giữ chân tay, bịp mồm, bóp cổ, đánh đấm, … nhằm đè bẹp, làm tê liệt sự kháng cự của người bị hại để người phạm tội thực hiện được việc giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác.
+ Tuy nhiên, thực tế xảy ra trường hợp người phạm tội đã dùng vũ lực tới mức làm cho người bị hại bất tỉnh nhưng chưa chết, sau khi người phạm tội đã thỏa mãn dục vọng thì người bị hại chết. Trường hợp này, ngoài tội hiếp dâm, người dưới 16 tuổi, người phạm tội còn bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội giết người.
– Đe dọa dùng vũ lực:
+ Đe doạ dùng vũ lực là hành vi của một người dùng lời nói hoặc hành động uy hiếp tinh thần của người khác, làm cho người bị đe doạ sợ hãi như: doạ giết, doạ đánh, doạ bắn… làm cho người bị hại sợ hãi phải để cho người phạm tội giao cấu hoặc thực hiện hành vi tình dục khác trái với ý muốn của mình.
– Lợi dụng tình trạng không thể tự vệ được của nạn nhân:
+ Là trường hợp nạn nhân rơi vào tình trạng nếu như bị người khác giao cấu thì không thể chống cự lại được. Tình trạng này, có thể do chính người phạm tội tạo hoặc từ chính nạn nhân như việc lợi dụng nạn nhân bại liệt, bệnh tật để thực hiện hành vi.
– Thủ đoạn khác:
+ Là những thủ đoạn ngoài những hành vi đã được quy định trong cấu thành ( dùng vũ lực, đe doạ dùng vũ lực, lợi dụng tình trạng không thể tự vệ được của nạn nhân). Đây là quy định mở nhằm đáp ứng yêu cầu đấu tranh phòng chống loại tội phạm này. Những thủ đoạn mà người phạm tội thực hiện hoặc lợi dụng phải là những thủ đoạn nhằm đưa người bị hại lâm vào tình trạng không còn khả năng làm chủ bản thân như: cho uống thuốc kích dục hoặc lợi dụng sự kém hiểu biết của nạn nhân để thực hiện hành vi giao cấu,quan hệ tình dục trái với ý muốn của nạn nhân.
Hậu quả và mối quan hệ nhân quả
– Tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi là tội cấu thành hình thức, tức là trong ý chí của chủ thể thực hiện hành vi phải thể hiện mong muốn giao cấu hoặc thực hiện các hành vi quan hệ tình dục khác với nạn nhân. Các hành vi để thực hiện được ý đồ đó trên thực tế phải được diễn ra trước, hành vi giao cấu và hành vi quan hệ tình dục khác không nhất thiết phải ở tình trạng hoàn thành mà có thể được diễn ra ở giao đoạn chuẩn bị, phạm tội chưa đạt chưa hoàn thành hoặc phạm tội chưa đạt đã hoàn thành.
– Mục đích cuối cùng là thỏa mãn nhu cầu tình dục trái ý muốn đối với nạn nhân, để đánh giá điều này rất khó khăn. Nên trên thực tế việc đánh giá hậu quả chỉ cần dựa vào việc đối tượng đã thực hiện đủ các thủ đoạn, hành vi trước giao cấu, hành vi quan hệ tình dục khác và thể hiện rõ mục đích giao cấu, thực hiện các hành vi quan hệ tình dục khác là đã đủ cấu thành tội phạm đối với tội hiếp dâm.
3. Hình phạt đối với tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi
Điều 142 BLHS 2015 quy định về ội hiếp dâm người dưới 16 tuổi có 4 khung hình phạt với 3 khung hình phạt chính và một khung hình phạt bổ sung như sau:
Khoản 1 Điều 142 BLHS 2015: Người nào thực hiện một trong các hành vi quy định tại khoản 1 Điều 142 thì bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm
Khoản 2 Điều 142 BLHS 2015: Người nào thực hiện hành vi được mô tả trong cấu thành tăng nặng thuộc các trường hợp tại khoản 2 Điều 142 thì bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm.
Khoản 3 Điều 142 BLHS 2015 Người nào thực hiện hành vi được mô tả trong cấu thành tăng nặng thuộc các trường hợp tại khoản 3 Điều 142 thì bị phạt tù 20 năm, tù chung thân hoặc tử hình.
Hình phạt bổ sung quy định tại Khoản 4 Điều 142 BLHS 2015: Người phạm tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi ngoài các hình phạt chính như đã nêu trên còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.
4. Trường hợp Hiếp dâm người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi không phải chịu trách nhiệm hình sự?
Hiếp dâm người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi không phải chịu trách nhiệm hình sự trong các trường hợp sau:
*Trường hợp 1: Không trái ý muốn của nạn nhân
Căn cứ quy định tại Điều 142 BLHS 2015 về tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi quy định như sau:
“1. Người nào thực hiện một trong các hành vi sau đây, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm:
Dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc lợi dụng tình trạng không thể tự vệ được của nạn nhân hoặc thủ đoạn khác giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi trái với ý muốn của họ;”
Từ quy định trên, có thể thấy được rằng tất hành vi trên đều phải trái ý muốn của người bị hại.
Trái với ý muốn của nạn nhân là người bị hại không đồng ý, phó mặc hoặc không có khả năng biểu lộ ý chí của mình đối với hành vi quan hệ tình dục cố ý của người phạm tội.
Chỉ khi nào chứng minh việc giao cấu đó là trái với ý muốn của người bị hại thì người có hành vi giao cấu mới bị coi là phạm tội hiếp dâm. Tuy nhiên, dấu hiệu trái với ý muốn của người bị hại chỉ là dấu hiệu bắt buộc của cấu thành tội hiếp dâm đối với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi,
Như vậy, chỉ khi chứng minh được hành vi giáo cấu là trái ý muốn của nạn nhân thì người phạm tội mới phải chịu trách nhiệm hình sự với tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi; Trường hợp không trái ý muốn của nạn nhân thì không phải chịu trách nhiệm hình sự.
*Trường hợp 2: Chưa đủ độ tuổi chịu trách nhiệm hình sự theo quy định pháp luật hiện hành
Căn cứ Điều 12 BLHS 2015, sửa đổi bổ sung 2017 quy định về tuổi chịu trách nhiệm hình sự:
“1. Người từ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm, trừ những tội phạm mà Bộ luật này có quy định khác.
2. Người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự về tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng quy định tại một trong các điều 123, 134, 141, 142, 143, 144, 150, 151, 168, 169, 170, 171, 173, 178, 248, 249, 250, 251, 252, 265, 266, 286, 287, 289, 290, 299, 303 và 304 của Bộ luật này.”
Như vậy, ngươi từ đủ 14 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hình sự về hành vi phạm tội quy định tại Điều 142 BLHS 2015. Trong trưởng hợp này, người phạm tội dưới 14 tuổi không phải chịu trách nhiệm hình sự với tội danh này. Người dưới 14 tuổi khi phạm tội thì chỉ có thể bị áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn hoặc đưa vào trường giáo dưỡng.
Đây là biện pháp xử lý hành chính áp dụng đối với các đối tượng quy định sau đây để giáo dục, quản lý họ tại nơi cư trú trong trường hợp nhận thấy không cần thiết phải cách ly họ khỏi cộng đồng:
Người từ đủ 12 tuổi đến dưới 14 tuổi thực hiện hành vi có dấu hiệu của một tội phạm rất nghiêm trọng do cố ý quy định tại Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017 sẽ bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính là giáo dục tại xã, phường, thị trấn. Đối với hành vi có dấu hiệu của một tội phạm đặc biệt nghiêm trọng do cố ý quy định tại Bộ luật Hình sự năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017 sẽ bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính là đưa vào trường giáo dưỡng.
Trong trường hợp người dưới 14 tuổi phạm tội không có nơi cư trú ổn định thì được giao cho cơ sở bảo trợ xã hội hoặc cơ sở trợ giúp trẻ em để quản lý, giáo dục trong thời hạn chấp hành biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn.
Thời gian áp dụng biện pháp giáo dục đối với người dưới 14 tuổi phạm tội dao động từ 3 – 6 tháng.
Ngoài ra, cha mẹ của người chưa đủ 14 tuổi phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại.
Trong trường hợp người chưa đủ 14 tuổi vi phạm pháp luật mà gây ra các hậu quả làm ảnh hưởng đến người khác, gây ra thiệt hại về sức khỏe, tài sản của người khác thì cha, mẹ của người phạm tội phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho người bị hại.
Như vậy, đối với trường hợp người dưới 14 tuổi phạm tội chỉ có thể áp dụng các biện pháp giáo dục, uốn nắn tại gia đình để trẻ em nhận ra những hành vi sai trái của mình.
*Trường hợp 3: Tình trạng không có năng lực trách nhiệm hình sự
Người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội trong khi đang mắc bệnh tâm thần, một bệnh khác làm mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình, thì không phải chịu trách nhiệm hình sự.
Trên đây là bài tư vấn của LUẬT HUY HOÀNG về tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi. Hy vọng bài viết mang đến thông tin bổ ích cho quý khách hàng. Mọi thắc mắc cần giải đáp vui lòng liên hệ chúng tôi.
5. Dịch vụ pháp lý Luật Huy Hoàng
Với đội ngũ luật sư giỏi, giàu kinh nghiêm, LUẬT HUY HOÀNG tự hào là đơn vị cung cấp dịch vụ pháp lý uy tín, tận tâm, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho đương sự.
Tư vấn hồ sơ vụ án, đánh giá tính chất hành vi vi phạm và đưa ra định hướng giải quyết
Cùng khách hàng làm việc với cơ quan nhà nước, Tòa án khi có yêu cầu
Hỗ trợ soạn thảo văn bản, đơn từ, thay mặt khách hàng tranh tụng tại Tòa án, …
Cùng nhiều dịch vụ pháp lý khác.
Mọi thắc mắc cần giải đáp hoặc muốn trải nghiệm dịch vụ pháp lý vui lòng liên hệ chúng tôi theo thông tin sau:
