12Th6
TỘI LÂY TRUYỀN HIV CHO NGƯỜI KHÁC ĐIỀU 148 BLHS 2015
HIV là một hội chứng gây suy giảm miễn dịch mắc phải ở người, làm giảm chức năng miễn dịch của cơ thể, tạo điều kiện cho sự xâm nhập của các vi sinh vật gây hại. HIV còn được gọi là bệnh cơ hội. Ba con đường chủ yếu lây nhiễm HIV: đường máu, đường tình dục và lây từ mẹ sang con. HIV là căn bệnh nguy hiểm cho xã hội. Việc lây truyền HIV là hành vi nguy hiểm cho xã hội, xâm phạm đến sức khỏe, tính mạng con người và chịu sự điều chỉnh của pháp luật hình sự. Hãy cùng Luật Huy Hoàng tìm hiểu về tội lây truyền HIV cho người khác qua bài viết sau:
1. Căn cứ pháp lý
Tội lây truyển HIV cho người khác được quy định tại Điều 148 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017. Cụ thể:
“Điều 148. Tội lây truyền HIV cho người khác
1. Người nào biết mình bị nhiễm HIV mà cố ý lây truyền HIV cho người khác, trừ trường hợp nạn nhân đã biết về tình trạng nhiễm HIV của người bị HIV và tự nguyện quan hệ tình dục, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 03 năm.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 07 năm:
a) Đối với 02 người trở lên;
b) Đối với người dưới 18 tuổi, nếu không thuộc trường hợp quy định tại Điều 142 và Điều 145 của Bộ luật này;
c) Đối với phụ nữ mà biết là có thai;
d) Đối với thầy thuốc hoặc nhân viên y tế trực tiếp chữa bệnh cho mình;
đ) Đối với người đang thi hành công vụ hoặc vì lý do công vụ của nạn nhân.”
2. Cấu thành tội phạm
Khách thể
Khách thể của tội lây truyền HIV cho người khác. Khách thể của tội lây truyền HIV cho người khác là quyền được bảo vệ về sức khỏe, tính mạng, danh dự, nhân phẩm của con người.
Mặt khách quan:
+ Hành vi: hành vi cố ý lan truyền HIV cho người khác khi biết mình bị nhiễm HIV (ngoại trừ trường hợp nạn nhân đã biết tình trạng nhiễm HIV của người bị HIV và tự nguyện quan hệ tình dục)
+ Hậu quả: làm ảnh hưởng tới sức khỏe, tính mạng, danh dự, nhân phẩm của người khác
+ Mối quan hệ nhân quả: hậu quả mà nạn nhân bị xâm hại do chính hành vi lây truyền HIV của người biết mình bị nhiễm HIV dẫn đến nạn nhân bị xâm hại
Chủ thể
Người thực hiện hành vi phạm tội là người bị nhiễm HIV, có năng lực trách nhiệm hình sự, biết bản thân bị nhiễm HIV và có hành vi cố ý lây truyền HIV cho người khác.
Mặt chủ quan
Người thực hiện hành vi lây truyền HIV cho người khác thực hiện với lỗi cố ý. Người phạm tội phải biết là mình bị nhiễm HIV và họ cũng biết hành vi mà mình thực hiện có khả năng là cho HIV từ mình lây truyền sang người khác nhưng vẫn thực hiện hành vi đó. Nếu người phạm tội bị nhiễm HIV, nhưng không biết mình nhiễm mà lây truyền HIV cho người khác thì chưa cấu thành tôi phạm này.
*Hình phạt:
Nếu thỏa mãn đủ 04 dấu hiệu nêu trên thì cá nhân sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội lây truyền HIV cho người khác theo quy định tại Điều 148 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017. Khi đó, người phạm tội sẽ bị áp dụng các khung hình phạt sau đây chia làm 02 khung, cụ thể như sau:
Khung cơ bản (khoản 01)
Có mức phạt tù từ 01 năm đến 03 năm, hình phạt này được áp dụng đối với trường hợp phạm tội có đủ dấu hiệu cấu thành cơ bản của tội này nêu ở mặt khách quan và chủ quan, cụ thể là khi một người biết mình bị nhiễm HIV mà cố ý lây truyền HIV cho người khác, trừ trường hợp nạn nhân đã biết về tình trạng nhiễm HIV của người bị HIV và tự nguyện quan hệ tình dục
Khung hai (khoản 2)
Có mức phạt tù từ 03 năm đến 07 năm. Khung hình phạt này được áp dụng đối với một trong các trường hợp phạm tội sau đây:
– Đối với nhiều người (từ hai người bị hại trở lên);
– Đối với người dưới 18 tuổi, nếu không thuộc trường hợp phạm Tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi và Tội giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi;
– Đối với phụ nữ mà biết là có thai;
– Đối với thầy thuốc hoặc nhân viên y tế trực tiếp chữa bệnh cho mình;
– Đối với người thi hành công vụ hoặc vì lý do công vụ của nạn nhân (xem giải thích tương tự ở tội giết người); …
Như vậy, nếu người nhiễm HIV thực hiện hành vi lây truyền bệnh cho người khác thì bị phạt tù với mức án nhẹ nhất là 01 năm tù giam, nặng nhất là 07 năm tù giam
3. Vô tình lây HIV cho người khác có bị truy cứu trách nhiệm hình sự không?
Căn cứ theo Khoản 1 Điều 148 Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi bổ sung 2017 quy định về tội lây truyền HIV cho người khác có quy định như sau:
“Người nào biết mình bị nhiễm HIV mà cố ý lây truyền HIV cho người khác, trừ trường hợp nạn nhân đã biết về tình trạng nhiễm HIV của người bị HIV và tự nguyện quan hệ tình dục, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 03 năm.”
Theo đó, chủ thể của tội phạm phải là người biết bản thân mình bị nhiễm HIV, có hành vi cố ý lây truyền HIV cho người khác. Như vậy, trong trường hợp người đó không biết mình bị nhiễm HIV thì không phải chịu trách nhiệm hình sự. Mặt khác, tội danh này truy cứu trách nhiệm hình sự với lỗi cố ý. Vì vậy, hành vi vô tình làm người khác bị mắc bệnh HIV không bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
4. Phân biệt đối xử với người nhiễm HIV có vi phạm pháp luật không?
Căn cứ Điều 8 Luật phòng, chống nhiễm vi rút gây ra hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải ở người (HIV/AIDS) quy định các hành vi cấm như sau:
“Điều 8. Những hành vi bị nghiêm cấm
1. Cố ý lây truyền hoặc truyền HIV cho người khác.
2. Đe dọa truyền HIV cho người khác.
3. Kỳ thị, phân biệt đối xử với người nhiễm HIV.
4. Cha, mẹ bỏ rơi con chưa thành niên nhiễm HIV; người giám hộ bỏ rơi người được mình giám hộ nhiễm HIV.
5. Công khai tên, địa chỉ, hình ảnh của người nhiễm HIV hoặc tiết lộ cho người khác biết việc một người nhiễm HIV khi chưa được sự đồng ý của người đó, trừ trường hợp quy định tại Điều 30 của Luật này.
6. Đưa tin bịa đặt về nhiễm HIV đối với người không nhiễm HIV.
7. Bắt buộc xét nghiệm HIV, trừ trường hợp quy định tại Điều 28 của Luật này.
8. Truyền máu, sản phẩm máu, ghép mô, bộ phận cơ thể có HIV cho người khác.
9. Từ chối khám bệnh, chữa bệnh cho người bệnh vì biết hoặc nghi ngờ người đó nhiễm HIV.
10. Từ chối mai táng, hỏa táng người chết vì lý do liên quan đến HIV/AIDS.
11. Lợi dụng hoạt động phòng, chống HIV/AIDS để trục lợi hoặc thực hiện các hành vi trái pháp luật.
12. Các hành vi bị nghiêm cấm khác theo quy định của pháp luật.”
Như vậy, hành vi phân biệt đối xử với người nhiễm HIV/AIDS là hành vi vi phạm pháp luật.
5. So sánh Tội lây truyền HIV cho người khác và Tội cố ý truyền HIV cho người khác
*Giống nhau:
Về khách thể: Cả hai tội trên đều là các hành vi xâm phạm đến quyền được bảo vệ tính mạng, sức khỏe của người khác.
Về mặt chủ quan: Lỗi của hai hành vi này là lỗi cố ý trực tiếp, người phạm tội biết rõ hành vi của mình là gây nguy hiểm cho tính mạng, sức khỏe của người khác và họ thấy rõ hậu quả có thể xảy ra nhưng vẫn thực hiện
*Khác nhau:
| Tiêu chí | Tôi lây truyền HIV cho người khác | Tội cố ý truyền HIV cho người khác |
| Căn cứ pháp lý | Điều 148 BLHS 2015 | Điều 148 BLHS 2015 |
| Chủ thể | Người thực hiện hành vi phạm tội là người bị nhiễm HIV và có hành vi cố ý lây truyền HIV cho người khác | Bất kỳ ai có đầy đủ năng lực hành vi dân sự |
| Hành vi | Hành vi lây truyền HIV cho người khác là hành vi được thực hiện bởi người nhiễm HIV và thông thường lây truyền HIV qua con đường tình dục, trừ trường hợp nạn nhân đã biết về tình trạng nhiễm HIV của người bị HIV và tự nguyện quan hệ tình dục | Hành vi cố ý truyền HIV cho người khác là hành vi mà người đó (bị nhiễm HIV hoặc không bị nhiễm HIV) cố ý truyền HIV cho người khác thông qua con đường tình dục hoặc bằng những cách thức khác (như: chích ống tiêm có chứa máu bị nhiễm HIV, truyền máu bị nhiễm HIV,…) |
| Hình phạt | + Người bị nhiễm HIV mà cố ý lây truyền HIV cho người khác thì hình phạt tù là từ 01 năm đến 03 năm. + Người bị nhiễm HIV cố ý lây truyền HIV đối với 02 người trở lên; với người dưới 18 tuổi; với phụ nữ mà biết là có thai; với thầy thuốc hoặc nhân viên y tế trực tiếp chữa bệnh cho mình hay với người đang thi hành công vụ hoặc vì lý do công vụ của nạn nhân thì bị phạt tù từ 03 năm 07 năm. | Người nào cố ý truyền HIV cho người khác mà không thuộc trường hợp tại Điều 148 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) thì bị phạt tù từ 03 năm đến 07 năm. Người cố ý truyền HIV cho người khác mà thực hiện hành vi phạm tội: + Có tổ chức; + Đối với người đang thi hành công vụ hoặc vì lý do công vụ của nạn nhân; +Đối với người dưới 18 tuổi; + Đối với từ 02 người đến 05 người; + Lợi dụng nghề nghiệp; + Gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 61% thì người đó bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm. Người cố ý truyền HIV cho người khác mà thực hiện hành vi phạm tội thuộc trường hợp sau thì bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân. + Thực hiện hành vi phạm tội đối với người phụ nữ mà biết là có thai; + Đối với 06 người trở lên; + Gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên; + Làm nạn nhân tự sát |
Trên đây là bài tư vấn của LUẬT HUY HOÀNG về tội lây truyền HIV cho người khác. Hy vọng bài viết mang đến thông tin bổ ích cho quý khách hàng. Mọi thắc mắc cần giải đáp vui lòng liên hệ chúng tôi.
6. Dịch vụ pháp lý Luật Huy Hoàng
Với đội ngũ luật sư giỏi, giàu kinh nghiêm, LUẬT HUY HOÀNG tự hào là đơn vị cung cấp dịch vụ pháp lý uy tín, tận tâm, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho đương sự.
Tư vấn hồ sơ vụ án, đánh giá tính chất hành vi vi phạm và đưa ra định hướng giải quyết
Cùng khách hàng làm việc với cơ quan nhà nước, Tòa án khi có yêu cầu
Hỗ trợ soạn thảo văn bản, đơn từ, thay mặt khách hàng tranh tụng tại Tòa án, …
Cùng nhiều dịch vụ pháp lý khác.
Mọi thắc mắc cần giải đáp hoặc muốn trải nghiệm dịch vụ pháp lý vui lòng liên hệ chúng tôi theo thông tin sau:
